Than mùn cưa A

Than mùn cưa

Than mùn cưa là loại nhiên liệu rắn được sản xuất từ mùn cưa – phụ phẩm phổ biến trong ngành chế biến gỗ. Thay vì bị đổ bỏ hoặc đốt trực tiếp gây ô nhiễm môi trường, mùn cưa được thu gom, xử lý và ép thành than có giá trị sử dụng cao. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng sạch ngày càng tăng và nguồn nhiên liệu hóa thạch dần cạn kiệt, than mùn cưa đang trở thành một lựa chọn thay thế kinh tế, thân thiện với môi trường và phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Nguyên liệu chính để sản xuất than mùn cưa là mùn cưa từ gỗ tự nhiên hoặc gỗ đã qua chế biến. Để đảm bảo chất lượng, mùn cưa cần sạch, không lẫn tạp chất như kim loại, đất cát hoặc hóa chất độc hại. Sau khi thu gom, nguyên liệu được sấy khô để giảm độ ẩm xuống mức tiêu chuẩn, thường dưới 12%. Độ ẩm thấp giúp quá trình ép và carbon hóa đạt hiệu quả cao, đồng thời hạn chế khói khi đốt.

Quy trình sản xuất than mùn cưa gồm hai công đoạn chính: ép nén và carbon hóa. Ở bước ép nén, mùn cưa khô được đưa vào máy ép dưới áp suất cao để tạo thành thanh hoặc viên nén có hình trụ, lục giác hoặc vuông. Nhờ lực ép lớn, các hạt mùn cưa kết dính tự nhiên mà không cần dùng hóa chất. Sau đó, các thanh này được đưa vào lò carbon hóa và đốt trong điều kiện yếm khí (thiếu oxy) ở nhiệt độ cao. Quá trình này loại bỏ các chất bay hơi, giữ lại hàm lượng carbon cố định, tạo thành than thành phẩm có màu đen, cứng và cháy lâu.
Than mùn cưa có nhiều ưu điểm nổi bật so với than củi truyền thống. Trước hết là nhiệt lượng cao và ổn định, thường đạt khoảng 6.000–7.000 kcal/kg. Khi cháy, than cho ngọn lửa đều, ít bắn tia lửa và giữ nhiệt lâu. Hàm lượng tro thấp, chỉ khoảng 2–5%, giúp giảm lượng cặn bẩn sau khi sử dụng. Ngoài ra, than mùn cưa ít khói và hầu như không có mùi khó chịu, góp phần bảo vệ sức khỏe người dùng.
Trong đời sống, than mùn cưa được sử dụng rộng rãi cho bếp nướng gia đình, nhà hàng và quán ăn. Đặc biệt, với khả năng cháy lâu và giữ nhiệt tốt, loại than này rất phù hợp cho các món nướng cần thời gian chế biến dài như thịt xiên, gà nướng hoặc hải sản. Ngoài ra, than mùn cưa còn được ứng dụng trong lò hơi công nghiệp, lò sấy nông sản và các cơ sở sản xuất nhỏ cần nguồn nhiệt ổn định.
Về mặt môi trường, than mùn cưa được đánh giá cao vì tận dụng phụ phẩm của ngành gỗ, góp phần giảm lượng chất thải rắn. So với than đá, than mùn cưa có hàm lượng lưu huỳnh và kim loại nặng thấp hơn, do đó giảm phát thải độc hại ra môi trường. Nếu được sản xuất bằng công nghệ lò carbon hóa cải tiến, quá trình này còn có thể giảm đáng kể lượng khói bụi và tận dụng nhiệt dư để tiết kiệm năng lượng.

Tại Việt Nam, nguồn mùn cưa từ các làng nghề và khu công nghiệp chế biến gỗ rất dồi dào. Việc phát triển sản xuất than mùn cưa không chỉ giúp giải quyết vấn đề môi trường mà còn tạo thêm việc làm cho người lao động địa phương. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền hiện đại nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính.
Tuy nhiên, để ngành than mùn cưa phát triển bền vững, cần chú trọng kiểm soát nguồn nguyên liệu, tránh sử dụng mùn cưa từ gỗ có tẩm hóa chất. Bên cạnh đó, việc cải tiến công nghệ sản xuất và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm.
Tóm lại, than mùn cưa là giải pháp nhiên liệu sinh khối hiệu quả, kết hợp hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường. Với ưu điểm về nhiệt lượng, tính sạch và khả năng tận dụng phụ phẩm, loại than này đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong đời sống và sản xuất hiện đại. Liên Hệ - Mùn cưa A Hòa Trí - Khánh Hòa