Than mùn cưa – Giải pháp nhiên liệu sạch, kinh tế và thân thiện môi trường

 

Than mùn cưa – Giải pháp nhiên liệu sạch, kinh tế và thân thiện môi trường

Than mùn cưa là loại nhiên liệu rắn được sản xuất từ mùn cưa – phụ phẩm của ngành chế biến gỗ. Thay vì bị thải bỏ hoặc đốt trực tiếp gây ô nhiễm, mùn cưa được thu gom, ép nén và carbon hóa để tạo thành than có giá trị sử dụng cao. Đây là một trong những dòng nhiên liệu sinh khối được ứng dụng rộng rãi trong dân dụng và công nghiệp nhờ tính kinh tế, hiệu suất cháy ổn định và thân thiện với môi trường.

Quy trình sản xuất than mùn cưa bắt đầu từ việc thu gom mùn cưa sạch, không lẫn tạp chất như kim loại hay nhựa. Sau đó, nguyên liệu được sấy khô để giảm độ ẩm xuống mức tiêu chuẩn (thường dưới 12%). Mùn cưa khô được ép dưới áp suất cao thành dạng thanh hoặc viên nén. Cuối cùng, các thanh này được đưa vào lò carbon hóa trong môi trường yếm khí để tạo thành than thành phẩm. Quá trình này giúp tăng hàm lượng carbon cố định và giảm khói khi đốt.

Ưu điểm nổi bật của than mùn cưa là nhiệt lượng cao và ổn định. Khi cháy, than cho ngọn lửa đều, ít bắn tia lửa và thời gian cháy kéo dài hơn so với củi truyền thống. Hàm lượng tro thấp (khoảng 2–5%) giúp giảm công sức vệ sinh sau khi sử dụng. Đặc biệt, than mùn cưa hầu như không tạo mùi khó chịu, ít khói và giảm đáng kể khí thải độc hại so với than đá.

Trong đời sống, than mùn cưa được sử dụng phổ biến cho bếp nướng gia đình, nhà hàng, quán ăn, đặc biệt là các mô hình nướng không khói. Nhờ cấu trúc ép chặt, than cháy lâu và giữ nhiệt tốt, rất phù hợp cho các món nướng cần thời gian dài như thịt xiên, hải sản hay BBQ ngoài trời. Ngoài ra, than mùn cưa còn được ứng dụng trong các lò hơi công nghiệp nhỏ, lò sấy nông sản và một số dây chuyền sản xuất cần nguồn nhiệt ổn định.

Về mặt môi trường, than mùn cưa được đánh giá là nhiên liệu tái tạo vì nguyên liệu đầu vào là phế phẩm gỗ – nguồn sinh khối có thể tái tạo theo chu kỳ trồng rừng. Việc tận dụng mùn cưa giúp giảm lượng chất thải rắn trong ngành gỗ, hạn chế việc chôn lấp hoặc đốt bỏ gây ô nhiễm. Hơn nữa, quá trình carbon hóa hiện đại có thể thu hồi khí sinh ra để tái sử dụng, góp phần giảm phát thải nhà kính.

Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng, người sản xuất cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu. Mùn cưa từ gỗ công nghiệp có thể chứa keo hoặc hóa chất, nếu không xử lý đúng cách sẽ ảnh hưởng đến chất lượng than và sức khỏe người dùng. Vì vậy, xu hướng hiện nay là sử dụng mùn cưa từ gỗ tự nhiên hoặc đã được kiểm định an toàn.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch ngày càng tăng và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, than mùn cưa được xem là giải pháp thay thế hợp lý. Sự phát triển của công nghệ ép nén và carbon hóa giúp sản phẩm ngày càng đồng đều, chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính.

Tóm lại, than mùn cưa không chỉ là sản phẩm tận dụng phụ phẩm nông – lâm nghiệp mà còn là hướng đi bền vững cho ngành năng lượng sinh khối. Với ưu điểm về kinh tế, hiệu suất và môi trường, loại than này đang ngày càng khẳng định vị thế trong đời sống và sản xuất hiện đại.